Deloitte: Οι διασυνδεδεμένες υποδομές αλλάζουν το μέλλον των επενδύσεων — προκλήσεις σε χρηματοδότηση και AI
Η έρευνα «2026 Future of Infrastructure Survey» της Deloitte δείχνει ότι φυσικές και ψηφιακές υποδομές συγκλίνουν σε ένα ενιαίο «σύστημα συστημάτων», με το 69% των στελεχών να αναμένει αυξανόμενη ζήτηση για έξυπνες, διασυνδεδεμένες υποδομές.
Η μετάβαση από τα μεμονωμένα έργα στα διασυνδεδεμένα συστήματα αναδεικνύεται ως η βασική τάση που διαμορφώνει το μέλλον των υποδομών, σύμφωνα με τη νέα έρευνα της Deloitte «2026 Future of Infrastructure Survey». Καθώς οι φυσικές και οι ψηφιακές υποδομές συνδέονται όλο και στενότερα, δημιουργώντας ένα σύνθετο και αλληλεξαρτώμενο πλέγμα, κράτη και οργανισμοί καλούνται να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν, χρηματοδοτούν, υλοποιούν, λειτουργούν και προστατεύουν τις κρίσιμες υποδομές.
Η έρευνα διαπιστώνει ότι, παρότι οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά σε όλες τις κατηγορίες — ψηφιακές υποδομές, δίκτυα, ενέργεια, ύδρευση και υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, μεταφορές, καθώς και κοινωνικές υποδομές και υποδομές ψυχαγωγίας — η μεγαλύτερη πρόκληση για τα στελέχη δεν είναι πλέον η εξεύρεση κεφαλαίων, αλλά ο τρόπος υλοποίησης και λειτουργίας τους ως ενιαίο οικοσύστημα.
Από μεμονωμένα έργα σε «σύστημα συστημάτων»
Οι συμμετέχοντες επισημαίνουν ότι οι παρωχημένες δομές, οι κατακερματισμένες πολιτικές και τα παραδοσιακά μοντέλα υλοποίησης αποτελούν σήμερα τους σημαντικότερους κινδύνους. Όπως προκύπτει, περισσότερα από ένα στα δέκα μεγάλα έργα υποδομών παγκοσμίως αντιμετωπίζουν σοβαρές καθυστερήσεις ή ακόμη και κίνδυνο ακύρωσης.
Το 69% των ερωτηθέντων αναμένει αυξανόμενη ζήτηση για έξυπνες και διασυνδεδεμένες υποδομές, ενώ το 45% χαρακτηρίζει τις αλληλεξαρτήσεις μεταξύ διαφορετικών συστημάτων ως μία από τις βασικότερες προκλήσεις. Καθώς οι ανάγκες για διασυνδεσιμότητα και ενέργεια αυξάνονται, οι οργανισμοί θα χρειαστεί να υιοθετήσουν νέα μοντέλα συντονισμού και κοινού σχεδιασμού που υπερβαίνουν τα παραδοσιακά όρια μεταξύ φορέων και κλάδων.
Η χρηματοδότηση ως ζήτημα αντιστοίχισης
Με τις επενδυτικές προτεραιότητες να διευρύνονται, η πρόκληση μετατοπίζεται από την εξασφάλιση κεφαλαίων στην αντιστοίχιση της κατάλληλης χρηματοδότησης με τις ανάγκες και τους κινδύνους κάθε έργου. Το 31% των ερωτηθέντων θεωρεί τους περιορισμούς στη διαθέσιμη χρηματοδότηση το σημαντικότερο εμπόδιο, ενώ πολλά έργα — ιδίως στις ψηφιακές υποδομές, την ενέργεια και τις κοινωνικές υποδομές — απαιτούν προσαρμοσμένα μοντέλα χρηματοδότησης και στρατηγικές επιμερισμού κινδύνου αντί για μια ενιαία προσέγγιση. Τα αποτελεσματικά μοντέλα αναμένεται να στηριχθούν στον συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων, στη δημιουργία επενδυτικά ώριμων χαρτοφυλακίων έργων και στην ορθή κατανομή των κινδύνων.
Κανονιστική πολυπλοκότητα και ο ρόλος της AI
Παρά την αύξηση των επενδύσεων, οι πολύπλοκες διαδικασίες αδειοδότησης, ανάθεσης και κανονιστικής συμμόρφωσης αναδεικνύονται στα βασικότερα εμπόδια υλοποίησης. Το 39% των ερωτηθέντων θεωρεί την πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου τη μεγαλύτερη πρόκληση, ενώ η γραφειοκρατία καθυστερεί τα έργα ακόμη και όταν η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί. Η απλοποίηση των διαδικασιών έγκρισης και η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για αυτοματοποίηση εργασιών θεωρούνται καθοριστικές για την αντιμετώπιση αυτών των συστημικών καθυστερήσεων — πρακτική που ήδη αποτελεί προτεραιότητα για το 36% των οργανισμών, ποσοστό που αναμένεται να φτάσει το 42% μέσα στην επόμενη τριετία.
Κυβερνοασφάλεια και κλιματική ανθεκτικότητα
Καθώς τα συστήματα διασυνδέονται, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις δεν μπορούν πλέον να εστιάζουν αποκλειστικά στην προστασία μεμονωμένων υποδομών. Το 60% των κυβερνητικών φορέων θέτει την κυβερνοασφάλεια σε πρώτη προτεραιότητα, καθιστώντας την τον σημαντικότερο τομέα επενδύσεων. Αντίθετα, μόλις το 33% κατατάσσει την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή στις βασικές προτεραιότητες, παρότι το 56% αναγνωρίζει τα ακραία καιρικά φαινόμενα ως τη σημαντικότερη απειλή για τις υποδομές. Απαιτείται, συνεπώς, μια προσέγγιση που εξετάζει το σύστημα στο σύνολό του και αντιμετωπίζει τους κινδύνους με αλυσιδωτές επιπτώσεις τόσο στον ψηφιακό όσο και στον φυσικό κόσμο.
Εφαρμογές AI και έλλειψη δεξιοτήτων
Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσεται ταχύτατα. Το 61% των συμμετεχόντων θεωρεί την προληπτική συντήρηση των υποδομών την κυριότερη σημερινή εφαρμογή της. Τα επόμενα τρία χρόνια αναμένεται επέκταση της χρήσης της στην πρόβλεψη της ενεργειακής ζήτησης (44%) και στα logistics της εφοδιαστικής αλυσίδας (40%). Παράλληλα, το 34% αναγνωρίζει την έλλειψη εξειδικευμένου τεχνολογικού προσωπικού, ιδίως σε AI και κυβερνοασφάλεια, ως σημαντικό εμπόδιο. Για πλήρη αξιοποίηση της ΤΝ σε όλον τον κύκλο ζωής των υποδομών, οι οργανισμοί θα χρειαστεί να επενδύσουν σε ισχυρές βάσεις δεδομένων, σε πλαίσια διακυβέρνησης και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού τους.
Η ελληνική διάσταση
Ο Γιώργος Μορφούλης, Partner, Government & Public Services Leader της Deloitte Ελλάδος, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των διασυνδεδεμένων υποδομών και την ανάγκη ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με βασικές προκλήσεις τη διασφάλιση της χρηματοδότησης και την αποτελεσματική υλοποίηση των έργων.
Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Νεκτάριος, Partner, Infrastructure & Capital Projects Leader της Deloitte Ελλάδος, σημείωσε ότι η ελληνική αγορά υποδομών βρίσκεται σε περίοδο έντονης επενδυτικής δραστηριότητας, με σημαντικά έργα σε μεταφορές, ενέργεια και ψηφιακές υποδομές να εξελίσσονται παράλληλα και να αλληλεξαρτώνται ολοένα περισσότερο. Όπως ανέφερε, απαιτείται επιτάχυνση των διαδικασιών, σωστή κατανομή των κινδύνων και αξιοποίηση της τεχνολογίας σε όλον τον κύκλο ζωής ενός έργου, ώστε η χώρα να αξιοποιήσει την υφιστάμενη επενδυτική δυναμική για υποδομές υψηλότερης ανθεκτικότητας και αποδοτικότητας.
Πηγή: Epixeiro.gr
Πηγή: Epixeiro.gr