ΔΕΗ και AWS φέρνουν την Κοζάνη στον χάρτη των data centers — 300 MW με προοπτική 1 GW
Η ΔΕΗ θα κατασκευάσει data center μεγάλης κλίμακας στον πρώην λιγνιτικό σταθμό Αγίου Δημητρίου, με την Amazon Web Services ως πρώτο διεθνή εταίρο μέσω 15ετούς μίσθωσης και επένδυση 1,2 δισ. ευρώ για την πρώτη φάση.
Από τον λιγνίτη στα κέντρα δεδομένων στρέφεται η ΔΕΗ, επιδιώκοντας να μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία σε κόμβο ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών. Σύμφωνα με τον Οικονομικό Ταχυδρόμο (ot.gr), η επιχείρηση θα κατασκευάσει ένα Κέντρο Δεδομένων μεγάλης κλίμακας στην αυλή του πρώην λιγνιτικού σταθμού Αγίου Δημητρίου, με την Amazon Web Services (AWS) να αναλαμβάνει τον ρόλο του πρώτου διεθνούς εταίρου.
Με βάση το δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεργασίας που υπέγραψαν οι δύο πλευρές, η ΔΕΗ θα υλοποιήσει το data center με αρχική ισχύ 300 MW, ενώ η Amazon θα το μισθώσει για 15 χρόνια, αναλαμβάνοντας τη λειτουργία των υποδομών πληροφορικής. Οι δύο εταιρείες προτίθενται επιπλέον να διερευνήσουν την επέκταση της εγκατάστασης έως το 1 GW, υπό την προϋπόθεση περαιτέρω οριστικών συμφωνιών.
Ένα μοντέλο «έτοιμου πακέτου»
Η ανακοίνωση εντάσσεται σε έναν σχεδιασμό που η ΔΕΗ είχε παρουσιάσει από τον Μάρτιο του 2025 και εξειδικεύτηκε έκτοτε. Στο νέο επενδυτικό πλάνο 2026-2030, συνολικού ύψους περίπου 24 δισ. ευρώ, ο όμιλος έχει εντάξει επενδύσεις σε data centers που αντιστοιχούν σε περίπου 5% του συνολικού προγράμματος.
Το επιχειρηματικό μοντέλο προβλέπει ότι η ΔΕΗ διατηρεί την κτηριακή υποδομή και δημιουργεί έσοδα από τη μακροχρόνια μίσθωση, την παροχή ενέργειας μέσω μακροπρόθεσμων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) από ανανεώσιμες πηγές διάρκειας άνω των 10 ετών, καθώς και από υπηρεσίες δικτύου οπτικών ινών. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα ολοκληρωμένο «πακέτο» γης, κτιρίων, ενέργειας και συνδεσιμότητας, πάνω στο οποίο ο hyperscaler εγκαθιστά τα δικά του υπολογιστικά συστήματα. Έτσι η ΔΕΗ αξιοποιεί τα ενεργειακά και ακίνητα περιουσιακά της στοιχεία, ενώ η Amazon επικεντρώνεται στις υπηρεσίες cloud και στην πληροφορική. Παράλληλα, οι δύο εταιρείες εξετάζουν και πολυετή συνεργασία στους τομείς του cloud και της τεχνητής νοημοσύνης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ίδιας της ΔΕΗ.
Σταδιακή ανάπτυξη προς το 1 GW
Η εγκατάσταση στον Άγιο Δημήτριο αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου campus. Η πρώτη φάση των 300 MW θα αναπτυχθεί αρθρωτά, σε τέσσερις ενότητες των 75 MW, ώστε να προστίθεται νέα ισχύς ανάλογα με τη ζήτηση και τις συμφωνίες με πελάτες. Η φάση αυτή αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2028, με δυνατότητα προσθήκης περίπου 300 MW ετησίως. Το πρώτο «σκαλοπάτι» του 1 GW υπολογίζεται να επιτευχθεί σε περίπου τρία χρόνια από την τελική επενδυτική απόφαση.
Η ΔΕΗ, ωστόσο, δεν περιορίζει τις φιλοδοξίες της στην Κοζάνη. Σύμφωνα με παρουσίαση του επικεφαλής του ομίλου, Γιώργου Στάσση, τον Αύγουστο, η εταιρεία μπορεί να προσφέρει συνολικά έως 2 GW ισχύος για data centers στην Ελλάδα, με πιθανές περιοχές μελλοντικών εγκαταστάσεων την Κοζάνη, την Αθήνα και την Κρήτη.
Επέκταση και εκτός Ελλάδας
Ο όμιλος βλέπει περιθώριο ανάπτυξης της δραστηριότητας και εκτός συνόρων. Στον χάρτη των πιθανών περιοχών ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται χώρες όπου ήδη δραστηριοποιείται, όπως η Ρουμανία και η Ιταλία, αλλά και η ευρύτερη περιοχή — Ισραήλ, Ιορδανία, Λιβύη, Αίγυπτος και Σαουδική Αραβία. Συνολικά, η ΔΕΗ κάνει λόγο για δυνατότητα επιπλέον κλιμάκωσης έως 2 GW στις χώρες ενδιαφέροντός της.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός νέου επιχειρηματικού κλάδου, με το ίδιο μοντέλο σε διαφορετικές αγορές: διαθέσιμη γη, πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια, ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση, δίκτυα και τηλεπικοινωνιακές υποδομές κάτω από μία ενιαία επιχειρηματική ομπρέλα. Η λογική που περιγράφει η εταιρεία συνοψίζεται στο «πολλαπλές ανάγκες, ένας ενιαίος συνομιλητής» για τον πελάτη του data center.
Ενεργειακή τροφοδοσία «behind the meter»
Η διαθέσιμη γη στη Δυτική Μακεδονία, συνολικής έκτασης περίπου 300.000 τετραγωνικών μέτρων, αποτελεί βασικό πλεονέκτημα του έργου, καθώς επιτρέπει τη μελλοντική επέκταση. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η ΔΕΗ στην τροφοδοσία «behind the meter», με ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται και διαχειρίζεται τοπικά χωρίς να αντλείται από το δίκτυο. Στον ενεργειακό συνδυασμό περιλαμβάνονται φωτοβολταϊκά, συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες και αντλησιοταμίευση, ενώ προβλέπεται και υψηλής απόδοσης μονάδα φυσικού αερίου ως σταθερή και πλήρως ελεγχόμενη πηγή ισχύος. Παραμένει διαθέσιμη και η σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγή και κατανάλωση.
Τεχνικά χαρακτηριστικά και πρόοδος
Στο τεχνικό σκέλος, το data center σχεδιάζεται με δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας PUE 1,2 — η συνολική κατανάλωση της εγκατάστασης θα είναι περίπου 20% υψηλότερη από την ενέργεια που καταναλώνει ο υπολογιστικός εξοπλισμός. Παράλληλα, προβλέπεται να είναι «Tier III-ready», ώστε κρίσιμα συστήματα να συντηρούνται χωρίς διακοπή λειτουργίας.
Το κατασκευαστικό έργο για τα 300 MW βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο σχεδιασμού, με τα πρώτα στάδια μελέτης ολοκληρωμένα και τον λεπτομερή τεχνικό σχεδιασμό σε εξέλιξη. Έχει εξασφαλιστεί προέγκριση άδειας, έχει υποβληθεί αίτηση σύνδεσης στο δίκτυο και βρίσκεται σε εξέλιξη η περιβαλλοντική μελέτη. Έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες διερεύνησης της αγοράς για τον ηλεκτρολογικό και μηχανολογικό εξοπλισμό και έχουν ξεκινήσει διαγωνιστικές διαδικασίες. Η ΔΕΗ είχε θέσει ως στόχο να είναι έτοιμη για την έναρξη της κατασκευής έως το τέλος του 2026.
Οικονομικό αποτύπωμα
Για την πρώτη φάση των 300 MW, η ΔΕΗ έχει υπολογίσει επενδυτική δαπάνη περίπου 1,2 δισ. ευρώ — ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο μισό των συνολικών υποδομών data center του επενδυτικού σχεδίου. Για τις δύο πρώτες φάσεις, συνολικής δυναμικότητας έως 1.000 MW, ο στόχος είναι περίπου 170 εκατ. ευρώ EBITDA σε ετήσια βάση έως το 2030, χωρίς να συνυπολογίζεται το περιθώριο από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των PPAs.
Η ζήτηση ευνοείται από την εκρηκτική εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, που αυξάνει κατακόρυφα την ανάγκη για υπολογιστική ισχύ και κατανάλωση ενέργειας. Η παγκόσμια δυναμικότητα των data centers, από περίπου 46 GW το 2020, αναμένεται να φτάσει τα 78 GW το 2025 και τα 163 GW το 2030. Η ΔΕΗ εκτιμά ότι η ζήτηση αυξάνεται ταχύτερα από την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων, αναδεικνύοντας την πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια και δίκτυα σε καθοριστικό πλεονέκτημα για τις περιοχές που μπορούν να φιλοξενήσουν νέες υποδομές — με σημαντικό ενδιαφέρον να καταγράφεται και στη Νότια Ευρώπη.
Πηγή: ΟΤ - Οικονομικός Ταχυδρόμος