Data centers στην Ελλάδα: Επενδύσεις άνω των 5 δισ. ευρώ έως το 2030
Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους προορισμούς για data centers στην Ευρώπη, με Microsoft, Digital Realty, Data4 και τη ΔΕΗ να πρωταγωνιστούν σε ένα κύμα επενδύσεων που ξεπερνά τα 5 δισ. ευρώ.
Σε έναν από τους πιο δυναμικούς επενδυτικούς προορισμούς για κέντρα δεδομένων στην Ευρώπη εξελίσσεται η Ελλάδα, με την αγορά των data centers να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον τόσο εγχώριων όσο και διεθνών κολοσσών. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Business Daily, στη χώρα λειτουργούν σήμερα 21 data centers, ενώ άλλα 8 έχουν ήδη εξασφαλίσει σύνδεση στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ.
Το μέγεθος του ενδιαφέροντος
Μελέτη της PwC για λογαριασμό του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης εκτιμά το εκδηλωμένο ενδιαφέρον μεταξύ 1,4 και 2,2 GW. Από αυτά, περίπου 0,8 GW αφορούν ήδη ανακοινωμένα έργα, ενώ έχουν υποβληθεί αιτήματα περίπου 1,2 GW στον ΑΔΜΗΕ και 0,2 GW στον ΔΕΔΔΗΕ.
Οι επενδύσεις της επόμενης πενταετίας αναμένεται να ξεπεράσουν τα 2 δισ. ευρώ. Εάν σε αυτόν τον λογαριασμό προστεθεί το hyperscale AI data center που δημιουργεί η ΔΕΗ στην Κοζάνη, το συνολικό ποσό εκτοξεύεται πάνω από τα 5 δισ. ευρώ.
Μετατόπιση προς τη Νότια Ευρώπη
Η έκθεση «State of European Data Centres 2026» της European Data Center Association (EUDCA) καταγράφει μετατόπιση των επενδύσεων προς τη Νότια Ευρώπη. Η δυναμικότητα των εμπορικών data centers (colocation) στην Ελλάδα προβλέπεται να αυξηθεί από 31 MW το 2025 σε 48 MW το 2026 και να φτάσει τα 208 MW το 2031.
Η εξέλιξη αυτή αντιστοιχεί σε μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 33% για την περίοδο 2024-2031, έναντι 17% που προβλέπεται συνολικά για την ευρωπαϊκή αγορά. Η επιτάχυνση αναμένεται να γίνει ιδιαίτερα εμφανής από το 2027, όταν η ελληνική δυναμικότητα εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 93 MW, για να ανέβει στα 116 MW το 2028, στα 139 MW το 2029 και στα 177 MW το 2030. Έτσι, από τα 28 MW του 2024, η αγορά αναμένεται να υπερ-επταπλασιαστεί έως το 2031.
Οι διεθνείς παίκτες
Η δημιουργία του Local Zone της AWS τον Ιούλιο, η οποία χρειάστηκε πέντε χρόνια για να ξεκινήσει, αποτελεί την πιο πρόσφατη κίνηση στην αγορά. Η Microsoft έχει προαναγγείλει τη δημιουργία τριών data centers, σε μια επένδυση που ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ. Οι εργασίες για το πρώτο data center έχουν ήδη ξεκινήσει —μετά από χρόνια καθυστερήσεων στη γραφειοκρατία— και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία περί τα τέλη του 2027.
Ο γαλλικός όμιλος Data4, με επενδυτικά πλάνα ύψους 500 εκατ. ευρώ, είναι ο πιο πρόσφατος μεγάλος παίκτης που μπαίνει στην ελληνική αγορά. Η αμερικανική Digital Realty έχει εξελιχθεί σε κυρίαρχο παίκτη, έχοντας αναπτύξει τέσσερα κέντρα δεδομένων στην Αττική και ένα ακόμη στο Ηράκλειο, με σχέδια για τουλάχιστον ένα επιπλέον.
Έντονο παραμένει και το αραβικό ενδιαφέρον, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να έχουν εκδηλώσει επιθυμία επένδυσης σε κέντρα δεδομένων συνολικής δυναμικότητας 500 MW, ενώ ανάλογες κινήσεις έχουν γίνει και από τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, το αραβικό ενδιαφέρον φαίνεται να έχει μείνει προς το παρόν «στα χαρτιά», όπως και η πολυαναμενόμενη επένδυση της Google για τρία data centers που θα συγκροτούσαν το cloud region του ομίλου, η οποία είχε ανακοινωθεί πριν από πέντε χρόνια.
Οι εγχώριες πρωτοβουλίες
Ο ΑΔΜΗΕ έχει ανακοινώσει φιλόδοξο σχέδιο σε συνεργασία με τη Serverfarm, με στόχο την ανάπτυξη υπερσύγχρονων hyperscale data centers συνολικής ισχύος έως 130 MW. Η Lancom επεκτείνει τη δραστηριότητά της, προχωρώντας με γρήγορους ρυθμούς στην επέκταση του Balkan Gate στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, τη ναυαρχίδα της. Παράλληλα, η Kiefer, που δημιουργεί το δικό της οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης και επενδύει σε ένα «ελληνικό ChatGPT», αναμένεται να προχωρήσει σε επενδύσεις 150 εκατ. ευρώ την επόμενη διετία.
Το mega project της ΔΕΗ στην Κοζάνη
Από τους εγχώριους παίκτες ξεχωρίζει η ΔΕΗ με το hyperscale data center ισχύος 300 MW —με προοπτική επέκτασης έως 1 GW— στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη, το οποίο θα τροφοδοτείται με καθαρή ενέργεια «behind the meter». Η επένδυση αναμένεται να στοιχίσει αρχικά περίπου 1,2 δισ. ευρώ, ενώ σε περίπτωση ολοκλήρωσης της επέκτασης έως το 1 GW το ποσό μπορεί να φτάσει τα 3,6 δισ. ευρώ.
Η ΔΕΗ βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με κορυφαίους διεθνείς hyperscalers για το έργο στη Δυτική Μακεδονία, με την οριστικοποίηση της συμφωνίας να αναμένεται το προσεχές διάστημα και στόχο την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης εντός του έτους. Όπως έχει επισημάνει η διοίκηση του ομίλου, η εταιρεία προχωρά ανεξάρτητα με την προετοιμασία, εξασφαλίζοντας τον απαιτούμενο εξοπλισμό ώστε η πρώτη φάση δυναμικότητας περίπου 300 MW να είναι λειτουργική έως το τέλος του 2028. Παράλληλα εξετάζονται πιθανοί δρόμοι ανάπτυξης έως και το 1 GW, με την τελική δέσμευση για μεγαλύτερες φάσεις να αναμένεται σε μεταγενέστερο χρόνο.
Το ζήτημα του νερού
Απέναντι στις επιφυλάξεις για την κατανάλωση νερού που απαιτεί η ψύξη των data centers, τα επίσημα τεχνικά στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα δείχνουν σημαντική εξοικονόμηση σε σχέση με την προηγούμενη λιγνιτική δραστηριότητα. Η αρχικά αδειοδοτημένη ετήσια κατανάλωση νερού για τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ανερχόταν σε 30 εκατομμύρια κυβικά, ενώ για το σύνολο των ΑΗΣ του λεκανοπεδίου έφτανε τα 70 εκατομμύρια κυβικά.
Αντιθέτως, η εκτιμώμενη ετήσια κατανάλωση νερού για τη λειτουργία του νέου Mega Data Center υπολογίζεται ότι δεν θα ξεπεράσει τα 400.000 κυβικά μέτρα, ποσότητα που αντιπροσωπεύει μόλις το 0,6% του νερού που απαιτούσε η παλαιά λιγνιτική δραστηριότητα. Αυτό επιτυγχάνεται καθώς το σύστημα ψύξης θα λειτουργεί ως κλειστό, ανακυκλούμενο κύκλωμα, με πρόσθετο νερό να προβλέπεται μόνο σε ακραίες συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών. Ο ενεργειακός εφοδιασμός θα καλύπτεται από το νέο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο της ΔΕΗ στην περιοχή, με έμφαση στις καθαρές πηγές ενέργειας.
Πηγή: Business Daily